મુન્દ્રા પોર્ટને મળ્યો દેશના ‘મેગા પોર્ટ’નો સર્વોચ્ચ દરજ્જો

ભારતના બંદર ક્ષેત્રમાં મહત્વપૂર્ણ વિકાસ થયો છે. કેન્દ્ર સરકારે દેશના ચાર મોટા બંદરોને પ્રથમ વખત ‘મેગા પોર્ટ’નો વિશેષ દરજ્જો આપ્યો છે. આ યાદીમાં અદાણી ગ્રુપનું મુન્દ્રા પોર્ટ પણ સામેલ છે, જે આ યાદીમાં સામેલ એકમાત્ર પ્રાઈવેટ પોર્ટ છે.

સરકારના આ નિર્ણયથી દેશના દરિયાઈ વેપાર અને પોર્ટ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરને વધુ મહત્વ મળશે. 25 સપ્ટેમ્બર 2026ના રોજ જાહેર કરાયેલા ગેઝેટ નોટિફિકેશન દ્વારા આ ચાર બંદરોને મેગા પોર્ટ તરીકે જાહેર કરવામાં આવ્યા છે.

ચાર બંદરોને મળ્યો મેગા પોર્ટનો દરજ્જો

સરકારે મુન્દ્રા પોર્ટ ઉપરાંત દિનદયાળ પોર્ટ (કંડલા), જવાહરલાલ નેહરુ પોર્ટ (ન્હાવા શેવા) અને પારાદીપ પોર્ટને ‘મેગા પોર્ટ’ જાહેર કર્યા છે. આ નિર્ણય Indian Ports Act, 2025ની કલમ 73 હેઠળ લેવામાં આવ્યો છે. સરકારના જણાવ્યા અનુસાર, આ તમામ બંદરોએ મેગા પોર્ટ માટે નક્કી કરાયેલા માપદંડ પૂર્ણ કર્યા છે.

મેગા પોર્ટ બનવા માટેના માપદંડ

Indian Ports Act, 2025 હેઠળ મેગા પોર્ટ કેટેગરી માટે જુલાઈ મહિનામાં માપદંડ નક્કી કરવામાં આવ્યા હતા.કોઈપણ પોર્ટને આ દરજ્જો મેળવવા માટે નીચેની બેમાંથી કોઈ એક શરત પૂર્ણ કરવી જરૂરી છે.

• બલ્ક પોર્ટ માટે દર વર્ષે ઓછામાં ઓછું 150 મિલિયન મેટ્રિક ટન (MMT) કાર્ગો હેન્ડલિંગ
• કન્ટેનર પોર્ટ માટે દર વર્ષે 7.5 મિલિયન TEUsનો વેપાર

મુન્દ્રા પોર્ટની વિશેષતા

મુન્દ્રા પોર્ટ ભારતનું સૌથી મોટું કોમર્શિયલ પોર્ટ હોવાનું જણાવાયું છે. આ પોર્ટ ઉત્તર ભારતના વેપારી વિસ્તારોને દરિયાઈ માર્ગ સાથે જોડે છે. પોર્ટ પર દેશનું સૌથી મોટું કોલસા આયાત ટર્મિનલ પણ છે. ઊંડા પાણી અને આધુનિક ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરના કારણે અહીં મોટા જહાજોના સંચાલનમાં સુવિધા મળે છે.

પાંચ વર્ષ માટે રહેશે વિશેષ દરજ્જો

25 સપ્ટેમ્બર 2026ના નોટિફિકેશન બાદ આ નિયમ તરત અમલમાં આવ્યો છે. મુન્દ્રા, કંડલા, ન્હાવા શેવા અને પારાદીપ પોર્ટને મળેલો ‘મેગા પોર્ટ’નો દરજ્જો આગામી પાંચ વર્ષ સુધી રહેશે. આ નિર્ણય બાદ દેશના મોટા પોર્ટ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને દરિયાઈ વેપાર માટે આ બંદરોનું મહત્વ વધુ વધશે.

આ પણ વાંચો : 8 કોચ, 249ની સ્પીડ; દેશની પહેલી સ્વદેશી બુલેટ ટ્રેનની ઝલક આવી સામે

આ પણ જુઓ :

Watch onYouTube